28 grudnia obchodzimy coroczne święto dedykowane kartom – rozrywce, która od wieków łączy ludzi i pobudza umysł.
Dzień Gry w Karty, obchodzony corocznie 28 grudnia, to okazja do świętowania jednej z najbardziej uniwersalnych form rozrywki na świecie. W 2025 roku święto przypada w niedzielę, zachęcając do rodzinnych i towarzyskich spotkań przy talii kart.
Historia kart – od Chin do europejskich salonów
Karty do gry mają fascynującą historię, której początki sięgają starożytnych Chin. Według dostępnych źródeł historycznych, pierwsze karty pojawiły się między IX a XIII wiekiem naszej ery w okresie dynastii Tang. Były wykonywane z papieru lub cienkich listewek bambusowych, a ich powstanie wiąże się z przeniesieniem na papier notacji używanej podczas gry w kości. Niektóre karty mogły wywodzić się również z chińskich papierowych pieniędzy.
Z Chin karty trafiły do Persji i muzułmańskiego Egiptu, by ostatecznie w XIV wieku dotrzeć przez Półwysep Iberyjski do Europy. To właśnie w świecie arabskim pojawiły się cztery kolory kart, numeracja oraz figury – elementy, które przetrwały w różnych formach do dziś.
W Europie karty szybko zyskały popularność, choć ich rozpowszechnienie nastąpiło dopiero po wynalezieniu druku przez Jana Gutenberga w XV wieku. Wcześniej były one malowane ręcznie i stanowiły luksusowy przedmiot dostępny jedynie dla zamożnych.
Współczesna talia – dziedzictwo francuskie
Karty, które znamy dzisiaj – 52-kartowa talia z czterema kolorami: pik, kier, karo i trefl – to francuska innowacja z XV wieku. Ta standardowa talia została zaprojektowana z myślą o taniej produkcji, a w XIX wieku brytyjscy i amerykańscy producenci zmodernizowali ją, wprowadzając zaokrąglone rogi, możliwość obracania kart oraz indeksy w rogach.
W Polsce, podobnie jak w wielu krajach europejskich, przez pewien czas funkcjonowały własne typy talii. Karty polskie zawierały kolory: wino, czerwień, żołądź i dzwonek oraz figury: tuz, kralka, król, wyżnik i niżnik. Jednak w XIX wieku zostały one wyparte przez karty francuskiego typu, które stały się międzynarodowym standardem.
Korzyści zdrowotne gier karcianych
Gry karciane to znacznie więcej niż rozrywka. Współczesne badania naukowe potwierdzają ich pozytywny wpływ na funkcje poznawcze człowieka. W listopadzie 2019 roku naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu opublikowali wyniki badania, które objęło ponad 1000 osób w wieku powyżej 70 lat. Przez trzy lata obserwowali uczestników i jednoznacznie wykazali, że osoby biorące częsty udział w grach planszowych oraz karcianych są w mniejszym stopniu narażone na utratę zdolności umysłowych wywołaną wiekiem.
Regularne granie w karty przynosi szereg wymiernych korzyści dla zdrowia umysłowego:
- Poprawa pamięci – gry karciane wymagają zapamiętywania rozdanych kart, reguł gry i strategii, co skutecznie ćwiczy zarówno pamięć krótkotrwałą, jak i długotrwałą.
- Rozwój myślenia strategicznego – planowanie ruchów, przewidywanie działań przeciwników i analiza sytuacji na stole stymulują myślenie analityczne i strategiczne.
- Zwiększenie koncentracji – śledzenie przebiegu gry i skupienie się na kartach w ręku pomaga w utrzymaniu i poprawie zdolności koncentracji.
- Budowanie rezerwy poznawczej – dr Julie Brody-Magid z Uniwersytetu Harvarda podkreśliła w wywiadzie dla magazynu uczelni, że gry karciane sprzyjają budowaniu rezerwy poznawczej, czyli wiedzy oraz umiejętności umysłowych, które pomagają zachować sprawność myślenia w późniejszych latach życia.
Aspekt społeczny gier karcianych
Poza korzyściami poznawczymi, gry karciane odgrywają istotną rolę w życiu społecznym. Wspólne rozgrywki przy stole to doskonała okazja do budowania więzi międzyludzkich, integracji pokoleń i rozwijania umiejętności interpersonalnych. Gry w karty wymagają interakcji werbalnej, uczą pracy w zespole, pomagają w rozpoznawaniu potrzeb i zamiarów innych osób oraz łagodzą poczucie osamotnienia.
Dla dzieci gry takie jak Piotruś, UNO czy Memory stanowią inwestycję w przyszłość – angażują pamięć, wymagają pełnej koncentracji, uczą spostrzegawczości oraz pracy w grupie. Dla seniorów są formą aktywności umysłowej, która może opóźnić procesy starzenia się mózgu oraz zapobiec nudzie i depresji.
Różnorodność gier karcianych
Od prostych gier dla dzieci, przez towarzyskie rozgrywki w tysiąca czy remika, po wymagające strategiczne wyzwania w postaci brydża czy pokera – karty oferują nieograniczone możliwości rozrywki dostosowane do każdego wieku i poziomu zaawansowania.
Najpopularniejsze gry karciane w Polsce to między innymi: tysiąc, brydż, remik, poker, makao, wojna oraz pasjans. Każda z nich rozwija inne umiejętności i oferuje unikalną formę zabawy.
Dzień Gry w Karty – świętowanie tradycji
Choć dokładne pochodzenie Dnia Gry w Karty pozostaje niejasne, jego cel jest niewątpliwy: przypomnieć o radości i wzbogaceniu, jakie można znaleźć w gromadzeniu się wokół talii kart. To szansa na odłączenie się od cyfrowego świata i ponowne nawiązanie kontaktu z innymi, ciesząc się wyjątkową mieszanką wyzwań mentalnych i koleżeństwa.
W Dzień Gry w Karty warto sięgnąć po talię i spędzić czas z rodziną lub przyjaciółmi. To nie tylko sposób na miłe spędzenie wolnego czasu, ale również inwestycja w zdrowie umysłowe i relacje społeczne, które mają znaczenie w każdym wieku.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
