Co roku 5 marca Polska obchodzi Ogólnopolski Dzień Dentysty – święto tych, którzy każdego dnia strzegą zdrowia naszych jamy ustnej, a przy okazji – jak wiadomo specjalistom – pośrednio chronią cały organizm. W 2026 roku mamy powód do solidnego podsumowania: branża stomatologiczna rośnie, ale nierównomiernie. Dane Centralnego Rejestru Lekarzy RP odsłaniają zarówno mocne strony polskiej stomatologii, jak i wyzwania, z którymi mierzy się środowisko.
Skąd pochodzi to święto?
Ogólnopolski Dzień Dentysty obchodzony jest 5 marca. Jak wyjaśnia Polskie Towarzystwo Stomatologiczne, data ta nawiązuje do postaci św. Apolonii, uznawanej za patronkę stomatologów i osób cierpiących z powodu bólu zębów. Według tradycji chrześcijańskiej Apolonia żyła w III wieku n.e. w Aleksandrii i poniosła śmierć podczas prześladowań – według legendy torturowano ją, niszcząc jej szczękę i wyrywając zęby, co sprawiło, że z czasem stała się orędowniczką osób doświadczających problemów z uzębieniem.
Warto zaznaczyć, że podobne święta obchodzone są na całym świecie, choć w różnych terminach. Polskie Towarzystwo Stomatologiczne przypomina, że w Meksyku Dzień Dentysty wypada 9 lutego, w Stanach Zjednoczonych najbardziej popularny jest Narodowy Dzień Dentysty – 6 marca, natomiast w Bułgarii i kilku krajach kręgu prawosławnego – 11 kwietnia.
Historia zawodu w Polsce
Korzenie stomatologii na ziemiach polskich sięgają głęboko w historię. Jak wskazuje Polskie Towarzystwo Stomatologiczne, pierwsza wzmianka o stomatologii pochodzi z XIV-wiecznych statutów krakowskich cechów rzemieślniczych, gdzie wspomina się o cyrulikach zajmujących się między innymi ekstrakcją zębów. W 1770 roku w Warszawie otwarto pierwszy w kraju gabinet stomatologiczny, a w pierwszej ćwierci XIX wieku na Uniwersytecie Warszawskim rozpoczęła działalność oficjalna szkoła chirurgii dentystycznej. W 1907 roku powstało Polskie Towarzystwo Dentystyczne, które zrzeszało lekarzy i wspierało rozwój tej dziedziny medycyny w Polsce.
Polska stomatologia w liczbach – dane na 2026 rok
Według danych Centralnego Rejestru Lekarzy RP, prowadzonego przez Naczelną Radę Lekarską, na dzień 31 grudnia 2025 r. członkami izb lekarskich było 47 145 lekarzy dentystów. W porównaniu z rokiem poprzednim oznacza to wzrost o 581 osób. Spośród wszystkich zarejestrowanych specjalistów zawód aktywnie wykonuje 43 088 lekarzy dentystów – o 861 więcej niż rok wcześniej.
Polska stomatologia pozostaje wyraźnie sfeminizowaną dziedziną medycyny. Wśród wszystkich zarejestrowanych lekarzy dentystów jest 35 847 kobiet i 11 298 mężczyzn. Wśród osób aktywnie wykonujących zawód pracuje 31 163 lekarek dentystek oraz 10 925 lekarzy dentystów. W 2025 roku Polskie Towarzystwo Stomatologiczne podawało, że kobiety stanowią ponad 76% aktywnych zawodowo stomatologów.
Gdzie pracuje najwięcej dentystów?
Rozmieszczenie lekarzy dentystów w Polsce jest wyraźnie nierównomierne. Na koniec 2025 r. najwięcej praktykujących stomatologów mieszkało w województwie mazowieckim – 7 659 osób, co oznacza wzrost o 223 w porównaniu z rokiem poprzednim. Kolejne miejsca zajmują województwo śląskie z 4 465 specjalistami (wzrost o 68 osób) oraz województwo małopolskie z 4 061 specjalistami (wzrost o 46 osób).
Na przeciwnym biegunie znajduje się województwo opolskie, gdzie na koniec 2025 r. pracowało 752 lekarzy dentystów – liczba ta pozostała na niezmienionym poziomie względem roku poprzedniego. Niewiele więcej specjalistów odnotowano w województwie lubuskim (919 osób, wzrost o 10) oraz warmińsko-mazurskim (1 009 osób, wzrost o 10). Utrzymująca się koncentracja stomatologów w dużych ośrodkach miejskich i silnie zurbanizowanych regionach może mieć bezpośredni wpływ na dostępność świadczeń stomatologicznych dla mieszkańców mniejszych miejscowości.
Specjalizacje: stomatologia zachowawcza rządzi
Według danych Centralnego Rejestru Lekarzy RP najliczniejszą grupę wśród stomatologów ze specjalizacją stanowią lekarze ze stomatologii zachowawczej z endodoncją – na koniec 2025 r. zawód w tej dziedzinie wykonywało 10 857 osób (spadek o 148 względem roku poprzedniego). Na kolejnych miejscach plasują się chirurgia stomatologiczna (2 010 specjalistów, wzrost o 13), protetyka stomatologiczna (1 683 specjalistów, wzrost o 13) oraz ortodoncja (1 448 specjalistów, wzrost o 35). W stomatologii dziecięcej pracuje 850 specjalistów, a w periodontologii – 623.
Dentysta – więcej niż leczenie zębów
Z okazji Dnia Dentysty 2024 Paweł Barucha, Wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej i Przewodniczący Komisji Stomatologicznej NRL, podkreślał, że wizyta u stomatologa to coś więcej niż troska o uśmiech:
„Obawa przed wizytą u dentysty to często wynik «lęków z dzieciństwa», które w obecnych czasach są zupełnie bezzasadne. Dzięki pracy wielu lekarzy dentystów stomatologia nieustannie poszukuje rozwiązań, dzięki którym pacjent przejdzie przez wszelkie czynności bezboleśnie i bez zbędnego stresu. Widzę na co dzień, jak lekarze dentyści sprawiają, że wiele osób, które na początku obawiało się leczenia stomatologicznego, dziś podejmuje je bez żadnej trudności. Znając pracę dentysty od podszewki, jestem pełen podziwu dla moich Koleżanek i Kolegów Dentystów, którzy mimo wielu systemowych barier, wykonują swoją pracę z pasją i zaangażowaniem.”
– Paweł Barucha, Wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej, Przewodniczący Komisji Stomatologicznej NRL (NIL, 2024)
Naczelna Izba Lekarska wskazuje, że profilaktyczna wizyta u dentysty to nie tylko wyraz dbałości o zdrowy uśmiech – stomatolog może na podstawie stanu jamy ustnej rozpoznać szereg poważnych schorzeń ogólnoustrojowych i skierować pacjenta na bardziej szczegółową diagnostykę. Mimo to spora część społeczeństwa w ogóle nie kontroluje regularnie stanu zdrowia jamy ustnej.
Stan zdrowia jamy ustnej Polaków – alarmujące dane
Skala zaniedbań jest duża. Polskie Towarzystwo Stomatologiczne podaje, powołując się na dane Ministerstwa Zdrowia, że tylko 1% Polaków nie ma próchnicy, a ponad 60% przejawia objawy chorób przyzębia. Choroby te, nieleczone, mogą mieć poważne konsekwencje dla całego organizmu – są powiązane między innymi z chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą czy powikłaniami w ciąży.
Wyzwania środowiska
Polskie Towarzystwo Stomatologiczne, składając życzenia z okazji Dnia Dentysty 2025, wskazało, że zawód lekarza dentysty mimo licznych satysfakcji wiąże się ze znacznym obciążeniem: „Przed nami wciąż wiele wyzwań, w tym wymóg podnoszenia kwalifikacji zawodowych, konieczność podążania za dynamicznymi zmianami, jakie dokonują się w naszej specjalności medycznej, potrzeba ulepszania umiejętności komunikacyjnych. Mierzymy się z niezawinioną rezerwą ze strony osób, które nie mają dobrych doświadczeń z leczenia stomatologicznego oraz z własnymi fizycznymi ograniczeniami, będącymi konsekwencją lat spędzonych przed fotelem pacjenta.”
Środowisko stomatologiczne zwraca też uwagę na systemowe bariery w dostępie do świadczeń w ramach publicznego finansowania oraz na potrzebę dalszego rozwijania profilaktyki, szczególnie wśród dzieci i osób starszych. Marzec, ustanowiony Miesiącem Zdrowia Jamy Ustnej, jest co roku okazją do organizowania bezpłatnych konsultacji stomatologicznych w ramach ogólnopolskich inicjatyw edukacyjnych.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
