Dzisiaj, 31 stycznia, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Zebry – święto ustanowione w celu zwrócenia uwagi na potrzebę ochrony tych charakterystycznych afrykańskich ssaków. To okazja, by przypomnieć nie tylko o fascynującej biologii zebr, ale przede wszystkim o poważnych zagrożeniach, przed którymi stoją.
Trzy gatunki, różne stopnie zagrożenia
Współcześnie na świecie występują trzy gatunki zebr, z których każdy charakteryzuje się unikalnym wzorem pasków i różnym statusem ochronnym. Zgodnie z informacjami ZOO Wrocław, są to: zebra stepowa, zebra górska oraz zebra Grevy’ego (pręgowana).
Najbardziej niepokojąca jest sytuacja zebry Grevy’ego – największego przedstawiciela tego rodzaju, który jest także największym dzikim koniem na świecie. Według danych z lipca 2025 roku, populacja tego gatunku szacowana jest na mniej niż 2000 osobników. Gatunek ten został uznany za zagrożony wyginięciem przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Zebra Grevy’ego występuje obecnie wyłącznie w Etiopii i Kenii, podczas gdy jeszcze na przełomie lat 70. i 80. XX wieku jej populacja liczyła ponad 15 tysięcy osobników.
Zebra górska, zamieszkująca głównie Namibię, Angolę i RPA, liczy według ZOO Wrocław około 35 tysięcy dorosłych osobników i ma status gatunku „narażonego na wyginięcie”. Zebra stepowa, najliczniejsza z trzech gatunków, od 2016 roku została sklasyfikowana jako gatunek o podwyższonym ryzyku wyginięcia – zmiana wynikająca ze zmniejszenia liczebności o 24% od 2002 roku.
Główne zagrożenia dla zebr
Przyczyny spadku populacji zebr są wielorakie i często powiązane z działalnością człowieka. Jak podaje ZOO Wrocław, do najpoważniejszych zagrożeń należą:
- utrata i fragmentacja siedlisk,
- susze związane ze zmianami klimatu,
- kłusownictwo oraz konflikty zbrojne.
Szczególnie dotkliwie odczuwają to zebry Grevy’ego, dla których dodatkowym problemem jest konkurencja o pastwiska i dostęp do wody ze zwierzętami hodowlanymi.
Według informacji zamieszczonych na portalu ekologia.pl (stan na lipiec 2025), zebra Grevy’ego wymaga pilnych działań ochronnych, takich jak tworzenie rezerwatów, programy hodowli w niewoli oraz edukacja lokalnych społeczności.
Unikalne cechy zebr
Zebry wyróżniają się nie tylko charakterystycznym umaszczeniem. Jak informuje Komenda Powiatowa Policji w Zduńskiej Woli, układ pasków jest unikalny dla każdego osobnika – podobnie jak odciski palców u ludzi. Dzięki temu zebry rozpoznają się nawzajem w stadzie. Co ciekawe, młode zebry nie są od razu czarno-białe – przychodzą na świat z brązowo-białym ubarwieniem, które z wiekiem nabiera kontrastu.
Pasiaste umaszczenie pełni kluczową funkcję ochronną. Gdy zebry stoją w grupie, ich paski tworzą wizualną zagmatwkę, utrudniającą drapieżnikom wyodrębnienie pojedynczego osobnika.
Zebry w polskich ogrodach zoologicznych
Polskie ogrody zoologiczne aktywnie uczestniczą w ochronie zagrożonych gatunków zebr. ZOO Wrocław prowadzi hodowlę zebry Hartmanna – podgatunku zebry górskiej objętego Europejskim Programem Ochrony Zwierząt (EEP). Zebra Hartmanna znajduje się w załączniku II CITES i ma status „narażony na wyginięcie” według IUCN. Wrocławskie zoo posiada również stado zebr Chapmana – podgatunku zebry stepowej.
W polskich ogrodach zoologicznych zebry można zobaczyć m.in. w: ZOO Kraków (zebra Chapmana), ZOO Gdańsk (zebra Chapmana) oraz ZOO Zamość (zebra równikowa). Według informacji udostępnionych przez te placówki, zebry żywią się głównie trawami, a także korą, liśćmi i pędami drzew i krzewów.
Nie tylko zwierzę – symbol bezpieczeństwa na drodze
Międzynarodowy Dzień Zebry to także okazja do przypomnienia o bezpieczeństwie w ruchu drogowym. Jak podkreśla Komenda Powiatowa Policji w Zduńskiej Woli, „zebra” to także potoczna nazwa przejścia dla pieszych. Kierujący pojazdem zbliżający się do przejścia dla pieszych zobowiązany jest zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu lub na nie wchodzącemu.
Źródła: B2BData.pl Agencja Informacyjna
